Iwaszkiewicz. Przyjaciele i wrogowie to rzecz osobliwa. Tytuł wydaje się umowny, jako że oprócz części o trudnych męskich przyjaźniach, oczywistych i nieoczywistych więziach z kobietami, w książce znalazły się rozdziały o Noblu, którego nie było, o uwikłaniu pisarza w historię oraz o wątku Zagłady w twórczości JI. Z pewnością warto przypominać, że małżeństwo Iwaszkiewiczów otrzymało tytuł Sprawiedliwych wśród Narodów Świata, ciekawostką jest też publikowany po raz pierwszy wiersz Smak agrestu w Kalniku, niemniej całość sprawia wrażenie stworzonej na siłę.
Można odnieść wrażenie, że autorka, zawodowo związana z Muzeum im. Anny i Jarosława Iwaszkiewiczów w Stawisku, chciała podzielić się odkrytymi dokumentami, co rozumiem (interesująco opowiadała o tym w wywiadach). Niestety mamy tu opowieści już dobrze znane (patrz: przyjaźń z żoną), niektóre doczekały się osobnych publikacji (np. korespondencja z Wajdą, biografia Telakowskiej). Co więcej, wpisy o konkretnych znajomościach (np. z Odojewskim, Stryjkowskim) rażą powierzchownością, zbytnim uproszczeniem. Aż chce się zapytać, czy w ogóle były potrzebne.
Żeby oddać sprawiedliwość badaczce, przyznam, że nowością była dla mnie postać Perli, żony argentyńskiego dyplomaty, poznanej przez Jarosława w Kopenhadze w latach 30. ubiegłego wieku. Pisarz musiał być nią mocno zauroczony, skoro zaistniała w co najmniej dwóch jego utworach. Tak czy owak, to wciąż za mało, by uznać książkę za dobrą.
____________________________________________________________________________
Beata Izdebska-Zybała Iwaszkiewicz. Przyjaciele i wrogowie, Wyd. Marginesy, Warszawa 2026

Brak komentarzy:
Prześlij komentarz